Çin Odası Düşünce Deneyi

Çin odası düşünce deneyi argümanı John Searl’ün Turing testine karşı, bir bilgisayarın akıllı, anlayış veya bilinç sahibi olamayacağını kanıtlamak üzere kurulmuş bir düşünce deneyidir. Argüman aynı zamanda işlevselciliğe ve computationalism‘e (insan zihnini bilgi işleme sistemi olarak ele alan felsefe görüşü) karşı çıkar.

Turing testi, bir makinenin düşünebildiğini söylemenin mantıksal yolunu bulmak için ortaya atılmış bir testtir. Test şu şekilde ilerler; ayrı odalarda olmak üzere bir kadın (A), bir erkek (B) ve bir sorgulayıcıdan (C) oluşan üç unsur bulunur. Aralarındaki tek iletişim kaynağı bir yazı tahtasıdır ve beş dakikalık bir görüşme sonrasında eğer sorgulayıcı değilse bile bilgisayar testi geçmiş sayılacaktır. Sorgulayıcının bulması gereken şey ise hangisinin kadın olduğu ve hangisinin erkek olduğudur. Bunu da bilinmeyenlerini kullanarak “X, A’dır (yani erkektir) ve Y, B’dir (yani kadındır); ya da bunun aksine “X, B’dir ve Y, A’dır” şeklinde karar vererek, A ve B’den hangisinin kadın olduğunu bulmaktır. Öte yandan, oyunda A’nın görevi, C’yi bir kadın olduğu konusunda yanıltmak; B’nin görevi ise, C’yi kendisine, yani zaten bir kadın olduğuna inandırmaktır (Turing, 1950: 443) (güçlü yapay zekaya karşı çin odası düşünce deneyi,fatma dore)

Çin Odası Düşünce Deneyi Cin Odasi Dusunce Deneyi resim 1

Bu testin doğruluğuna karşı çıkan Searle’e göre ise, zekaya sahip olmak bilinci olan varlıkların sahip olabileceği bir şeydir. Bu yüzden de Çin odası düşünce deneyi ortaya atmıştır. Çin odası düşünce deneyi ise şöyledir; bir odada İngilizce hariç hiçbir dil bilmeyen biri oturmakta ve elinde Çince semboller ile İngilizce bir kurallar kitabından başka bir şey bulunmamaktadır. İçeri gönderilen Çince sorulara (inputlar) elindeki kurallar kitabına göre Çince cevap verir (output). İçerideki kişi ne konuşulduğunu bilmeden, sorulara doğru yanıtlar vermiştir ve dışarıdan Çince soruları gönderen kişi içeridekinin Çince bilmediğini anlayamaz bile. Bu bağlamda Searle’e göre bilgisayar zekası bundan ibarettir.

Peki John Searle, Çin Odası Düşünce Deneyinde ne kanıtlamak İstedi?

Searle, bilgisayarların bilince sahip olamayacağını kanıtlamak istedi. Çünkü Searle’e göre, beyindeki bilgiler bir koşula özeldi;dokunma, tatma, göre,duyma… Bilgi işlem seviyesi, sadece inputlara karşı verilen outputlardan ibaretti. Yalnızca sembollerle bunu yapan hiçbir işlem Searle’e anlam garantisi vermiyordu. Kısaca, bir şeyin bilinci olduğunu söylemek için taklitten fazlası gerekiyordu.

Peki hangi taraf haklı ?

İki taraf içinde haklı ya da haksız demek bilimsel bir yöntem olmayacaktır. Çünkü bir teorinin bilimsel sayılması için yanlışlanabilir olması gerekmektedir Popper’a göre. İki yöntem de yanlışlanamayacak olduğundan sadece hangi tarafın mantığının ağır bastığı tartışılabilir, ki bizce ağır basan taraf John Searle’ün tarafıdır.

Anahtar Kelimeler: Çin Odası Deneyi, Çin Odası Düşünce Deneyi, Çin Odası Argümanı

***Kişiler :

John Searle :  Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’de Slusser profesörü olarak görev yapan Amerikalı felsefeci. 31 Temmuz 1932 Colorado, Denver doğumlu John Rogers Searle Amerikalı bir filozoftur. İlgilendiği esas alanlar; dil felsefesi, aklın felsefesi ve metafiziğin alanlarıdır. Searle, şu anda Kaliforniya’daki Berkeley Üniversitesi’nde Profesör olarak çalışmaktadır.

Yazar: Hazal Bulan

Ben Hazal, 20 yaşındayım. İkinci sınıf psikoloji bölümü öğrencisiyim. Keman çalıyorum ve sporla ilgiliyim. Bunların ötesinde ise sadece varım. Ya da var mıyım?

5 Yorum

Yorum Yap
  1. Merak uyandırıcı ve düşündürücü bir yazı olmuş turing testi ve çin odası testi üzerine ayrı ayrı yazılar gelmesini ya da bu tarz deneyleri tanıtıcı yazılar gelmesini çok isterim.

Web Site İçi Kaynakça

  1. Web Site İçi Kaynakça:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

herşey seninle başlar kapak

Her Şey Seninle Başlar

astral psikoloji kapak

Astral Seyahat ve Psikoloji