İnsan Ve Şiddet

Eskiden beri var olan ve şimdilerde su üstüne çıkan bir gerçekle karşı karşıyayız. ŞİDDET!  Üstelik ciddi bir vahşet halinde. Çağın getirdiği ve son derece çağdışı olan bu kavram toplumumuzun en büyük sorunu olmasının yanı sıra günümüzde her alanda ortaya çıkabilen bir olay haline gelmiştir. Gelin şimdi şiddeti ve beraberinde getirdiklerini konuşalım.

Şiddet Nedir?

Dilimize Arapçadan geçmiş ‘peklik, çokluk, sertlik’ anlamları taşıyan şiddet sözcüğü bedensel, kültürel ve maddi açıdan kişi ve gruplara yapılan her türlü davranışı kapsamaktadır. Şiddete maruz kalan insan ve uygulanan şiddet tipine göre iki başlıkta sınıflandırılmaktadır.  Dünya Sağlık Örgütü şiddeti şu şekilde tanımlamıştır: “Şiddet; kendisine, başkasına, bir gruba veya topluma karşı kasti olarak fiziksel baskı veya güç kullanmak, tehdit etmek veya fiiliyata geçirmek, yaralama, ölüm, psikolojik zarar, gelişim bozukluğu veya mahrum bırakmaya neden olmak veya bu durumların gerçekleşme ihtimalini artırmaktır’’ (şiddet, 2020).

Uygulanan şiddet tipine göre; fiziksel şiddet, cinsel şiddet, duygusal şiddet, ekonomik şiddet ve siber şiddet örnek olarak verilebilir.

Maruz kalanlara göre ise; kadına, çocuğa, yaşlıya, engelliye, kişinin kendisine yönelik, akranlar arası, kardeşler arası, LGBT bireylerine, mülteciye, flört ve flört etmeye, canlılara ve doğaya şiddet olarak kategorize edilmektedir.

Şiddetin Nedenleri

Günümüzde şiddet toplumumuzun kanayan yarası haline gelmiştir. Başta kadın olmak üzere birçok türde şiddet kavramı ile karşılaşıyoruz. Peki insanı bu zorbalığa iten sebepler nelerdir?

1. Biyolojik Faktörler

  • Nörotransmitterler
  • Lambik sistem
  • Endrokrin bozukluklar

2. Psikososyal Faktörler

  • Gelişimsel faktörler
  • Çevresel faktörler

3. Sosyoekonomik Faktörler

4. Psikiyatrik Faktörler

  • Bipolar bozukluk
  • Şizofreni
  • Paranoid bozukluklar

5. Diğer Faktörler

  •  Uyuşturucu kullanımından sonra ortaya çıkabilen dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluklarıdır

Şiddet Uygulayan Kişilerin Psikolojik Analizi

İnsan Ve Şiddet INSAN VE SIDDET resim 2

Empati Eksikliği

Şiddete meyilli kişilerin ortak özelliklerinden biri empati eksikliğidir. Birey karşısındaki kişinin acı çektiğini anlayamaz. Şiddet uygulayan bireyler genellikle öfkesini kontrol altına alamayan bireylerdir. Bir canlıya şiddet uygulayıp suçluluk duygusu yaşamayan bireylerde anti-sosyal kişilik özelliklerine rastlanmaktadır

Şiddeti Benimsemek Ve Model Almak

Şiddetin öğrenebilen bir kavram olması bireylerin geçmişi örnek alıp daha kolay benimsemesini ve model almasını sağlamaktadır. Yeterli kontrol etme bilincine sahip olmamak karşıdaki bireyi kontrol edilemez bir canlı olduğuna inandır ve şiddet uygulamaya meyilli birey özelliğini benimser. Bireyin şiddete tanık olması, şiddeti öğrenmesi ve uygulaması şeklinde bir zincirleme yapılabilir. Örneğin televizyonda şiddet içerikli bir sahneye tanık olan çocuk bunu arkadaşlarına da uygulayabilir.

Özellikle hayvana şiddet uygulayan bireylerde ileriye dönük insana da zarar verebilecek potansiyele sahip olduğu aşikardır. Geçmişe baktığımızda bunların örneklerini görmemiz mümkündür.

İnsan Ve Şiddet INSAN VE SIDDET resim 1

Şiddetsiz Bir Hayat İçin Sorumluluklarımız

  • Her şeyden önce okları kendimize ve yetiştirdiğimiz çocuğa çevirip mantıklı ve objektif bir değerlendirme yapmak.
  • İyi bir ebeveyn olmak ve çocuğa şiddet uygulamamak, uygulayanlara mâni olmak.
  • Birlikte olduğunuz kişiyi ve çocuğunuzu şiddetin hiçbir türlüsüne maruz bırakmamak.
  • Çocuğu gözlemlemek, eğitmek, hayvana ve eşyaya yönelik tutumlarını değerlendirmek.
  • Yolunda gitmeyen davranışları için çözüm aramak ve uzmana danışmak. Asla ama asla görmezden gelmemek, zamanla düzelir anlayışı ile beklememek.
  • Evlenme çağına gelen çocuğun hayatına dahil olmak, hayatına dahil olmak isteyen bireyleri iyi tanımak, doğru ve yanlış tercihi ne olursa olsun yalnız bırakmamak, sorunlarına destek olmak ve çözüm üretmek ayrıca önemli hususlardan biridir.
  • Korkmaması, sinmemesi için cesaretlendirmek çocuğun ileri dönük hayatında şiddete hayır diyebilmesi için önemli bir başka örnektir.
  • Şiddeti övmemeli, barındırmamalı, mağdurunu korumalıyız.
  • Şiddeti uygulayanı ıslah etmeden topluma kazandırmamalı başımızdan savmamalıyız. En önemlisi şudur ki; sorunun kaynağını görmek ve çözmek.

Korkmadan yaşanılabilir bir toplum için herkes elini taşın altına koyarsa, bu dünyanın aslında sandığımızdan daha güzel olduğunu hepimiz göreceğiz. Ve sen de sevgili okur; Büyük bir yük sırtlandın. Fakat sen de en az yükün kadar güçlü ve inançlısın…

(Editör Tavsiyesi: Web sitesinde yer alanPsikolojik İlk Yardım” isimli yazımızı okumak için tıklayınız)

Anahtar Kelimeler: İnsan, şiddet, toplum, fiziksel baskı, şiddet nedir

Kaynakça:

Yazar: Aynur Terzioğlu

Merhaba, Ben Aynur. Lefke Avrupa Üniversitesinde, Psikoloji bölümü okuyorum. İnsan ve insan beyni konularındaki merakım beni psikolojinin uçsuz bucaksız serüveniyle birlikte daha çok gözlem yapmaya, araştırmaya, yazmaya teşvik etti. Alanımda yazdığım yazılarımı sizlerle paylaşmaktan ve bir parça da olsa yazılarımla size dokunabilmekten mutluluk duyuyorum. Keyifli okumalar dilerim.

12 Yorum

Yorum Yap

Web Site İçi Kaynakça

  1. Web Site İçi Kaynakça:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DAHA İYİ HİSSETMENİN YOLLARI kapak

Daha İyi Hissetmenin Yolları

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI kapak

Teknoloji Bağımlılığı