Hiç Yapmayacağınız Şeyleri Size Fısıldayan O Ses: Davetsiz Düşünce nedir?

Birden bire ortaya çıkan ve zihnimizde son derece rahatsız görüntülere yol açan davetsiz düşünceler, genel olarak şiddet, cinsellik; din ve benzeri gibi değerlerle ilgili absürt düşünceler içerir. Belki de sadece idimizin (Freud’a göre benliğimizi oluşturan üç yapıtaşından -id,ego,süperego- biridir. İd vahşi isteklerimizi ve içgüdülerimizi oluştururken süperego vicdan ve ahlak denetçisidir. Ego, yani benlik ise aradaki dengeyi kurar) fısıltısı olan bu davetsiz düşüncelerin, ne kadar korkunç olsalar da, aslında bir anlamları yoktur, sadece zihnimizde beliren bazı görüntülerdir. Yani korkmaya gerek yok, aslında gözünüzü oymak, gelen metronun önüne birden atlamak veya kucağınızdaki bebeği balkondan aşağı atmak istemiyorsunuz.

Davetsiz düşünceler obsesif kompulsif bozukluk ve travma sonrası stres bozukluğu ile ilişkilendirilebilir, bunlardan dolayı oluşabilir ya da OKB’ye neden olabilir. Ayrıca davetsiz düşünceler, klinik depresyon, anksiyete ve doğum sonrası depresyonla da ilişkilendirilebilir. Çocuğuyla ilgili rahatsız edici düşüncelerinin bulunmasından şikayet eden bir anne doğum sonrası depresyondan muzdarip olabilir.

Davetsiz düşüncesi olan bir insan aklına gelen şeyi yapacak olmasından korksa da aslında durum ‘ego dystonic’tir. Yani aslında bu düşünceler genelde yapmak istediğimiz ve yapabileceğimiz şeylerin tam tersidir.

Ürpertici ve üzücü olabilen bu davetsiz düşünceler güçlüdürler ve geri gelirler. Aklımıza gelen şeyler ahlaken ve vicdanen uygunsuz, zarar verici olduğu için onlarla savaşırız ve bu savaş düşüncelerin geri gelmesine neden olur.

Aklına intihar ile ilgili davetsiz bir düşünce gelen insanın aslında yaşamayı seviyor olduğunu, dinle ilgili uygunsuz şeyleri düşünen insanın dinine bağlı bir hayat yaşıyor olduğunu, herhangi birine kabalık etmeyi düşünen kişinin ise aslında nazik biri olduğunu düşünebiliriz.

Bu düşüncelerin aklımızda belirmesi korkutucu hissettirebilir ama onları halının altına süpürmek kesinlikle bir çözüm olmadığı gibi geri gelmesini de sağlayacaktır. Uygulayabileceğimiz en basit ve etkili yöntem bunların sadece aklımızda beliren ve gidiverecek olan anlamsız düşünceler olduğunu bilmektir.

Peki bizi rahatsız eden bu davetsiz düşüncelerden nasıl kurtulabiliriz?

Bu düşüncelerin anlamsız ve geçici; her insanda olan düşünceler olduğunu bilmek yapacağınız öncelikli iş olmalı. Aynı zamanda bazı tedavi yöntemleri ise devam eden şekilde:

  • Bilişsel Davranış Terapisi

Maruz kalma tedavisinden yeni olan bilişsel davranış tedavisini düşüncenin farkında olmak ve önyargısız bir biçimde onu kabul etmek olarak özetleyebiliriz.

  • Maruz Kalma Tedavisi

Maruz kalma tedavisini ise aslında hepimizin bildiği ‘korkuyla yüzleşme’ olarak özetleyebiliriz. Sıkıntı veya anksiyete azalıncaya kadar kaygı uyandıran veya korkulan bir durumda kalma uygulamasıdır. Amaç kötü düşüncelere tepki vermemeyi öğrenerek korku tepkisini azaltmaktır.

  • Medikasyon

Bilişsel davranış veya maruz kalma terapisinin işe yaramadığı durumlarda antidepresan veya antipsikotik ilaçlarla tedaviye devam edilebilir.

Kelimeler*

  • Antipsikotik: Antipsikotik ya da nöroleptik ilaçlar başta şizofreni olmak üzere psikozların tedavisinde kullanılan ilaçlardır.
  • AntidepresanDepresyon ya da distimi gibi rahatsızlıkları dindirmek için kullanılan psikiyatrik ilaç, besin maddeleri veya bitkisel maddeler(ot, yaprak, meyve) için kullanılan terimdir. 

*Editör Tavsiyesi: Web sitesinde yer alan ”Doğum Sonrası Depresyon (DSD)” yazısını okumak için tıklayınız.

Yazar: Hazal Bulan

Ben Hazal, 20 yaşındayım. İkinci sınıf psikoloji bölümü öğrencisiyim. Keman çalıyorum ve sporla ilgiliyim. Bunların ötesinde ise sadece varım. Ya da var mıyım?

11 Yorum

Yorum Yap
  1. Travma sonrası stres bozukluğu ve OKB ile ilgili konularda teorik bilgiye sahiptim ama corona geçiren annemin üzerinde bıraktığı etkileri gördükten sonra konunun ne kadar ciddi olduğunu daha iyi anladım.

    Kimse yetersiz ve korkak olduğunu düşünmez. İlk safhada kendi kendimize üstesinden gelebileceğimizi düşünerek destek almak istemeyiz ama desteğin ulaşılabilir şartlarda harika sonuçlar doğurduğunun ilk ağızdan şahidiyim.

    Çok zamanında bir yazı olmuş ellerinize sağlık.

  2. Tarihi altyapisı olsada gunumuzde yeni keşfedilmiş gibi algı oluşmuş bir konu maalesef.Şu anda Dünyada GünceL ve önemli yeri var. Sunum iyi hazırlanmış elinize emeğinize sağlık..

  3. Bilgilendirici, yol gösterici ve öz bir yazı olmuş. Eline sağlık. 🙂

Web Site İçi Kaynakça

  1. Web Site İçi Kaynakça:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bowlby'in Bağlanma Teorisi kapak

Bowlby’in Bağlanma Teorisi

anneler günü kapak

Dünya’nın En Mükemmel Canlıları: Anneler