Kararsızlık

Makale İçindekiler Gizle

Herkesin gün içerisinde en az bir kez yaşadığı kararsızlık, birçoğumuzun hayatında büyük gecikmelere ve zaman kaybına yol açmaktadır. Oturup düşündüğümüzde hepimiz en az bir kez içinden mutlaka ‘’dünyanın en kararsız insanı ben olabilirim’’ diye geçirmiştir. Kararsızlık her ne kadar bireyin kendi deneyimi olsa da herkes az ya da çok kararsızlık yaşamaktadır. Peki bu kararsızlık tam olarak nedir? Kararsızlık bize sadece zaman kaybına mı mal olur? Gelin, bu yazının sonuna kadar kararsızlığın ne olup ne olmadığını birlikte anlayalım.

Kararsızlık, bir olay ya da durum karşısında seçenekler arasında kalıp seçim yapamamak şeklinde tanımlanabilir. Kararsızlığın kilit noktası, neden kaynaklandığı ile ilgilidir. Kararsızlık üşengeçlikten ya da neyin doğru olduğuyla ilgili seçim yapamamaktan kaynaklanıyor olabilir. Her ne kadar üşengeçlik yüzünden kararsızlık yaşansa da kararsızlığın gerçek nedeni, doğru seçimin hangisi olacağı hakkındaki şüpheden kaynaklanmaktadır.

Doğru olanın seçilemeyeceği korkusu ya da seçilenin yerine diğerinin daha iyi mi olacaktı düşüncesi bir girdap gibi insanı içine çekmektedir. Bunların yanı sıra birçok seçenek arasından ilk hangisi ile başlamaya karar vermek karar vermeyi en çok zorlaştıran durumlardan biridir.

Kararsızlık, günlük yaşamda beklentilerimizin karşılamamıza büyük bir engel oluşturmaktadır. Hem büyük bir zaman kaybına hem de potansiyel enerjiyi sadece karar verme aşamasında tüketmeye neden olmaktadır. Birçok kez karar verene kadar zamanın nasıl geçtiğini anlayamaz ve karar verme aşaması bittiğinde o yorgunluk ile hiçbir şey yapamayacak halde kendimizi buluruz. Kararsızlık tam da bu yüzden zaman ve enerjinin düşmanıdır.

Kararsızlık Nedenleri

Kararsızlık tek başına insanı ele geçirecek kadar güçlü bir yapıya sahip değildir. Gün içerisinde küçük detaylarda kararsızlık yaşamak gayet olağandır. Ancak kararsızlığın saatlerce sürmesi, seçim yaptıktan sonra onu eyleme geçiremeyecek kadar bitkin ve üşengeç hissetmek durup düşünülmesi gereken bir durumdur.

Özgüven Eksikliği: Bir insanın özellikle hiçbir konuda karar verememesinin en büyük sebebi özgüven eksikliği olabilir. Doğru karara varabilmek isteniyorsa, bireyin özgüvenli olması bu noktada çok önemlidir. Özgüven sahibi kararından ufak bir şüphe duysa bile kendine olan güveni sayesinde kararının getireceği olumlu veya olumsuz sonuçları kabul edecek ve duruma göre hareket edecektir.

Kararsızlık karasizlik resim 1

Hata Yapma Korkusu: Kararsızlığın bana kalırsa hem en büyük dostu hem de en önemli nedeni olan durum hata yapma korkusudur. Hiç kimse karar verirken tabi ki hata yapmak istemez. Fakat bir karar verirken sadece hata yapmamaya çalışmak büyük fırsatların da kaçmasına neden olabilir. Her kararın içinde belli oranda bir risk taşıdığını unutmamak gerekir. Fakat aynı kararların içinde büyük fırsatlar da sizi beklemektedir. Her seçim sizin bakış açınıza göre doğru ya da yanlış olsa bile içerisinde hem riskleri hem de fırsatları barındıracaktır. Hata yapmaktan korkmayın, unutmayın neden korkarsınız onun olma olasılığı yükselir.

Çekingenlik Ve Utangaçlık: Kararsızlığa neden olan çekingenlik ve utangaçlık, birçok insanın kararından dönmesinin en başlıca sebeplerinden biridir. Aslında bakılacak olursa, çekingenlik ve utangaçlık kararsız kalmaktan daha çok kararı eyleme dökmeyi engelleyen ve karardan vazgeçmeye neden olma özelliğine sahiptir. Çekingenliğin en büyük sebebi bireyin herkesin kendisini izliyor ve eleştiriyor gibi hissetmesidir. Özellikle kalabalık ortamlarla ilgili verilecek kararlarda bu çekingenlik ve utangaçlık daha da baskın hale gelmektedir. Eminim ki hepimiz birçok ke belli bir durumdan ya da ortamdan utandığımız/çekindiğimiz için kararımızı uygulamaktan vazgeçmişizdir ya da vazgeçme aşamasına gelmişizdir.

Kaybetme Korkusu Ve Bağımlı Kişilik Yapısı: Bazen kararsız kalmanın nedeni kaybetme korkusu olabilir. Karar verme sürecinde karşıdaki kişinin ilgisini ya da sevgisini kaybetmekten korkup karar veremeyebilir, kendi kararlarını yokmuş gibi sayabilir ya da kararları tamamen karşı tarafın inisiyatifine bırakma sürecine girilebilme potansiyeli taşıyabilmektedir. Gene benzer bir kararsızlık nedeni olan bağımlı kişilik yapısı yüzünden birey hiçbir kararı tek başına alamaz ve her kararı başkasının almasını bekler hale gelmektedir.

Hayır Diyememek: Kararsızlığın ve en çok da verilen kararların değişmesine neden olan hayır diyememe durumu da sıkça görülmektedir. Hayır diyemeyen birey, kararını alma ya da gerçekleştirme aşamasında dış etkenlere oldukça açıktır ve etkilenmeye çok müsaittir. Kendisi istemediği halde kararlar alabilmekte ya da istediği kararı seçememektedir. Hayır diyememek sadece karar yönüyle değil, hayatın her alanını etkileyen ve bireyi dışarıya bağımlılaştıran bir durumdur.

Hep olumsuz olarak görülen kararsızlık nedenlerini sıraladık, peki ya birçok kişiye olumlu olarak görülen kararsızlığın en sinsi dostu mükemmeliyetçilik kararsız kalmada ne gibi bir rol oynamaktadır?

Mükemmeliyetçilik: Mükemmeliyetçilik, kelimenin anlamı nedeniyle kulağa hoş ve olumlu gibi gelmektedir. Ancak düşünüldüğünde hiçbir şey mükemmel değilken, alınan her kararın mükemmel olmasını beklemek bireyin kendine yaptığı bir haksızlık değil midir? Her karar ve o kararların sonucu iyi geri dönüş sağlayacak kadar mükemmel olmak zorunda değildir. Kesinlikle karar verirken bireyin kendisi için en iyi ve en doğrusunu seçme çabası gayet mantıklıdır. Ancak her kararın tamamen kusursuz ve mükemmel olmasını hedeflemek bir süre sonra karar vermeyi zorlaştıracaktır. Her zaman en iyisini yapmaya çalışmak daha çok seçenek ve daha çok karar almayı gerektirecektir ve bu da insanın kendisini mükemmeliyetçilik-kararsızlık döngüsü içerisinde bulmasına neden olacaktır.

Kararsızlıktan kurtulmak için karar verme aşamasında kararın sonucuna değil o ana odaklanmak oldukça önemlidir. Bir kararın sonucunu düşünerek karar vermek hem karar vermenizi zorlaştıracak ve seçenekler arasında kalma süresini uzatacak hem de eyleme geçmenizi engelleyecektir. Karar verme sürenizi gözden geçirmek yine kararsızlığınızı azaltacaktır. Kararlarınızı uzun ya da kısa süreli şekilde gruplandırmak yine işe yarayacak diğer bir yöntemdir. Kararlarınızı alırken ihtiyaca göre sınırlandırmak, olumlu ve olumsuz yönlerini listelemek karar verme sürecinizi hızlandıracak ve kararsızlık boşluğundan kurtaracaktır.

Anahtar kelimeler: Kararsızlık, karar, karar verme, karar verme süreci, kararlılık

Kaynakça:

 

Yazar: Neslihan Çıkrıklar

Mehaba, ben Neslihan. İnsanı ilgilendiren ve oluşturan her konu benim benim için ilham kaynağı. Aynı zamanda kitapların, filmlerin ve müziğin ilham verici gücüne inananlardanım. Bilginin paylaşıldıkça güçleneceğini düşünüyorum. Bu yüzden burada araştırmalarımı ve yazılarımı paylaşacağım. Yazılarımı okuyarak dünyayı bir de benim gözümden deneyimleyebilirsiniz.

21 Yorum

Yorum Yap
  1. yaşadığımız bu dönemde oldukça güzel bir konu seçimi olmuş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

alışveriş bağımlılığı kapak

Alışveriş Bağımlılığı

sosyal psikoloji deneyleri kapak

Sosyal Psikoloji Deneyleri