Kleptomani (Çalma Hastalığı)

Kleptomani – Çalma Hastalığı, bireyin, hiçbir ihtiyacı olmadığı halde maddi gücünün yeteceği başkasına ait olan parasal değeri düşük nesneleri çalma dürtüsüne karşı koyamamasıdır. Tarihte 1816 yılında İsviçreli Doktor Andre Mathey tarafından akıl hastalığı olarak ortaya atılmıştır.

Ancak 1938 yılında iki Fransız tarafından Yunanca hırsız kelimesinden türetilen Kleptomani olarak son halini almıştır. Kleptomani, halk arasında kullanılan tabiri ile ‘Çalma Hastalığı’ olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca istemsizce çalma hastalığına sahip olan bireylere Kleptoman denir .

“Çalma Hastalığı Nedir?” sorusuna kişinin gerçekten ihtiyaç duymadığı ve genellikle çok az değeri olan eşyaları çalma dürtüsü geliştirmesi ve bu dürtülere tekrar tekrar direnememesi şeklinde cevap verilebilir. Kleptomani hastalarının çoğu, psikiyatrik destek almaktan korktukları için gizlilik ve utanç içinde yaşarlar. Kleptomaninin kesin tedavisi olmasa da ilaç tedavisi veya psikoterapi ile dürtüler kontrol altına alınabilir. Çalışmalar, hırsızların %3,8 ile %10’unun kleptoman olduğunu ortaya koymuştur. Bu oran, bütün toplumda %0.3 ila 0.6’ya denk gelmektedir

Tipik hırsızlarının aksine, çalma hastaları kişisel kazanç elde etmek, cesaretlerini sınamak, intikam almak, dikkat çekmek veya isyankâr olmak için çalmazlar. Aksine, çalma dürtüleri o kadar kuvvetlidir ki bu duruma engel olamazlar. Çalma atakları genellikle kendiliğinden, planlamadan ve başka bir kişiden yardım almadan gerçekleşir. Kleptomani hastaları çoğunlukla mağazalar ve süpermarketler gibi halka açık yerlerde hırsızlık yaparlar. Bazıları ise arkadaş ortamlarında ya da bulundukları parti, davet gibi sosyal ortamlarda başkalarının eşyalarını çalabilir.

 Kleptoman İle Hırsız Arasındaki Farklar

Kleptoman, çalma eylemi için planlama yapmaz. Ani kararlar verir ve eylemi tek başına yapar. Çalınan eşyanın parasal bir değeri yoktur. Ayrıca çaldıkları eşyayı ekonomik olarak alma gücü bulunur. Bu hastalar çaldığı eşyayı geri vermeye çalışır.

Eğer kişi çaldığı eşyayı anlaşılmadan geri veremez ise kullanılamayacak veya bulunamayacak bir şekilde saklar veya atar. Bazı hastalar ise çaldıkları eşyayı sevdiği kişilere, ailesine veya arkadaşlarına hediye eder. Hırsız ise çalma eylemi için plan yapar. Ani karar vermez ve eylemi tek yapabiliyor gibi grup halinde de yapabilirler.

Çalınan nesne parada olabilir, maddi değeri yüksek bir üründe olabilir. Çalmak istediği nesneyi ekonomik olarak alma gücüdür yoktur. Çaldıkları nesneyi geri vermez, sevdikleri kişilere hediye etmezler.

Çalma Hastalığın Nedenleri Nelerdir?

Kleptomaninin Psikolojik Nedenleri

Psikolojik olarak çalma eyleminin rahatlatıcı özelliğini bulunduğundan dolayı antidepresan etkisi göstermektedir. Hastalığının temelinde çocukluk döneminde başlayan aileden yeterli sevgi ve ilgiyi görmeme hissi ve fiziksel zarar görme duygusu yatmaktadır.

Bu olumsuz etkilerin sonucunda birey aileye veya çevreye karşı duyduğu öfkeyi dışa yansıtabilir. Ayrıca bu hastalığa sahip bireylerin hem kendilerinde hem de ailelerinde, yeme bozukluğu, bipolar bozukluk ve kaygı bozukluğu gibi davranış bozuklukları da görülmektedir.

  • Serotonine bağlı sorunlar: Beyinde normal olarak bulunan serotonin denen bir nörotransmitter madde vardır. Serotonin, ruh halini ve duyguları düzenlemeye yardımcı olur. Dürtü kontrol bozukluğuna yatkın olan kişilerde düşük düzeyde serotonin bulunduğu gözlenmektedir.
  • Bağımlılık bozuklukları: Çalmak, dopamin denen başka bir nörotransmitter maddenin salınımına neden olabilir. Dopamin ödül ve tatmin gibi duygulara neden olur ve bazı insanlar bu ödüllendirici hissi tekrar tekrar yaşamak isterler.
  • Beynin opioid sistemi bozuklukları: Dürtüler beynin opioid sistemi tarafından düzenlenir. Bu sistemdeki bir dengesizlik dürtülere direnmeyi zorlaştırabilir.

Kleptomani genellikle gençlik yıllarında veya genç erişkinlik döneminde başlar, ancak yetişkinlikte veya daha sonraki dönemde de başlayabilir. Teşhis konulmuş olan hastaların yaklaşık üçte ikisi kadındır.

  • Aile öyküsü: Kleptomanisi ya da obsesif kompulsif bozukluğu olan veya alkol ya da başka bir madde kullanım bozukluğu olan bir ebeveyn veya kardeş gibi birinci dereceden bir akrabaya sahip olmak, kleptomani riskini artırabilir.
  • Başka bir psikolojik rahatsızlık varlığı: Kleptomanisi olan kişilerde genellikle bipolar bozukluk, anksiyete bozukluğu, yeme bozukluğu, madde kullanım bozukluğu veya kişilik bozukluğu gibi başka bir psikolojik bozukluk vardır.

Çalma Hastalığının Teşhisi

Çalma hastası olduğunu düşünen birey, hekim tarafından psikolojik testler ile teste tabi tutulur. Bu testlerin içerisinde ana başlık halinde sunulan davranışlara yanıt vermesini beklenir.

  • Kişisel olarak ihtiyaç duyulmayan veya parasal değeri olmayan eşyaları çalma arzusuna karşı koyamama duygusu
  • Eşyayı çalmadan önce vücutta artan gerilim duygusu
  • Hırsızlık esnasında ortaya çıkan rahatlama hali
  • Çalma arzusunun sıklıkla akla gelmesi
  • Çalma duygusu ile beraber anti-sosyal kişilik bozukluğunu veya davranış bozukluğunun bulunması
  • Ailesinde çalma hastalığı bulunan bireylerin bulunması
  • Ebeveynleri tarafından yoksun bırakılma hissi

Kleptomani temalı filmler ve diziler

  • Trinkets
  • 3000 Miles to Graceland
  • Sıfır Dediğimde
  • Ruben Brandt, Collector

(Editör tavsiyesi: Web sitede yer alan “EGO SAVUNMA MEKANİZMALARI” yazısını okumak için tıklayınız)

Kaynakça:

https://www.medicalpark.com.tr/ https://tarzifilm.com https://www.erdempsikiyatri.com/

Yazar: Cansu Başer

Merhaba ben Cansu. Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi 2.sınıf psikoloji öğrencisiyim. Okumayı, yeni bilgiler öğrenmeyi, araştırmayı ve bu öğrendiklerimi paylaşmayı seviyorum. Sizinle paylaşacağım yazılar için çok mutlu ve heyecanlıyım.

4 Yorum

Yorum Yap

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Guguk Kuşu Filmi kapak

Guguk Kuşu Filmi (Flew Over the Cuckoo’s Nest)

Anaokulunda Staj Deneyimi Ve Çocukların Dünyasına Bir Bakış anaokulu deneyimi kapak

Anaokulunda Staj Deneyimi Ve Çocukların Dünyasına Bir Bakış