Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Obessive compulsive disorder, Türkçe adıyla takıntı-zorlantı bozuklukları anksiyetenin bir alt dalı olarak ele alabiliriz. Obsesif kompulsif bozukluk için hayatımızı etkileyecek ölçüde takıntılı davranışlar olarak nitelendirebiliriz.

Obsesyon kelimesini takıntılı düşünce olarak, kompülsiyon kelimesini ise bireyin bu takıntılı davranışları rahatlatmak için yaptığı tekrar eden eylemlerdir. Buna okb’li bireyin ellerini sıklıkla yıkamasını örnek gösterebilirim. Okb’li birey ellerini yıkamazsa kendindeki elindeki mikropların başkasına geçeceğini düşünür ya da günümüz dünyasını ele alırsak kişi ellerini sık sık yıkamasına rağmen ellerinde virüs olduğunu ve başkasına bulaştıracağını düşünür. Eğer kişide hasta olma ya da hasta etme düşüncesi varsa ellerini sık sık yıkamak zorunda olduğunu hisseder. Kompülsiyon için ise bireyin kendisini rahatlatmak için sık sık, hatta sayarak ellerini yıkamasını örnek gösterebilirim.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) OBSESIF KOMPULSIF BOZUKLUK resim 1

Obsesif kompulsif bozukluk sadece el yıkamak değildir birçok çeşitleri vardır. Buna; simetri, zarar verme, sayma, düzen, dinsel, cinsel gibi birçok konuda kendini gösterebilir. Okb tarihsel ve evrensel bir bozukluktur. okb daha önceleri nadir görülen bir hastalık olarak tanımlanırken şu an durum hiç öyle değildir. Toplumun %3-4’ünde görülür. Okb genellikle ergenlik dönemlerinde ortaya çıkmaya başlar. Kadınlarda erkeklere nazaran daha çok görülür fakat erkeklerde görülme yaşı kadınlara göre daha düşüktür. Oluşma sebebi genetik olabilir fakat çocukluk çağındaki travmalar da bu takıntıları tetikleyebilir. Yukarıda da söylediğim gibi bu takıntılar ergenlik döneminde başlayabilir fakat birey bunu kabullenemediğinden tedavi süreci genel olarak daha geç başlar. Peki obsesif kompulsif bozukluğun türleri nedir?

Temizlik Obsesyonu

En sık görülen obsesyondur. Kendilerinde hastalık bulaşacağını ya da kendilerinden çevresindeki insanlara hastalık bulaştıracağını düşünürler. Örneğin eve misafir kabul edememek, dışarıda umumi tuvalet kullanamamaktadır.

Kuşku Obsesyonu

Bu obsesyon da sıklıkla görülür. Özellikle birey evden dışarı çıkarken evdeki ocağı kapatıp kapatmadığını, eğer saçını yaptıysa düzleştiricinin fişini çekip çekmediğini, kapıyı kilitleyip kilitlemediği düşünür ve aklında en kötü senaryoları kurmaya başlar.

Dini Obsesyonlar

Özellikle dini yaşayışı güçlü olan bireylerde görülebilir. Kendi dini görüşlerine ters düşünceler kurarak suçluluk duygusu hissederler.

Sayma Obsesyonları

Birey bir işi saymadan yaparsa o günün güzel gitmeyeceğini düşünür.

Biriktirme-Saklama Obsesyonları

Kişi elinde olan ve işine yaramayan eşyaları belki bir gün işime yarar düşüncesiyle saklaması durumudur.

Bu kadar türlerinden bahsettim, pekâlâ her takıntı okb midir? Buna hayır olarak cevap verebilirim çünkü hepimizin zaman zaman, özellikle ergenlik dönemlerinde takıntıları olmuştur. Bu takıntılardan en yaygın olanı yürürken kaldırım taşlarının arasına basmamayı örnek gösterebilirim. Ayrıca titizlik konusunda da örnek vermem gerekirse her titiz insan okb hastası değildir fakat titiz insan günün her saatinde temizlik yapıyorsa, temizlik yapmaktan çevresindeki insanlara vakit ayıramıyorsa buna okb diyebiliriz.

Peki Nedir Bu Obsesif Kompulsif Bozuluğun Tedavisi

Okb hastası bir birey sorununu fark edip psikoterapiye başladığı an tedavisi başlamış sayılır diyebilirim. Çünkü bireyin kabullenmesi büyük parçayı tamamlar. Terapinin yanında ilaç tedavisinin de kullanılması şarttır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) OBSESIF KOMPULSIF BOZUKLUK resim 2

İlaç Tedavisi

İlaç tedavisi okb tedavisinde önemli bir yer alır. İlaç tedavisinde serotonin gerialım engelleyici ilaçlar kullanılır. İlaçlar ilk kullanılmaya başlandığında baş dönmesi, mide bulantısı ve uyku bozukluğu görülebilir. İlaçların etkili olup olmadığını anlamak için en az 10 hafta süre gereklidir ve bu süre zarfında ilaç bırakılmamalıdır. Bu aşamadan sonra ilacın dozu arttırılıp en az iki sene kullanılmalıdır.

Alıştırma Terapileri

Bu aşamada psikolog-psikiyatr devreye girer ve okb’li bireyin kendini güvende hissetmesini sağlayacak terapilere başlanır. Bireyin takıntılı davranışlarının engellenmesi sağlanır.

Kendinizde Obsesif Kompulsif Bozukluk Olduğunu Düşünüyorsanız Ne Yapmalısınız?

Kendinizde okb olduğunu düşünüyorsanız ertelemeden bir psikoloğa ya da psikiyatri uzmanına danışmanız gerektiğini önerebilirim.

KAFAYA TAKMAYACAĞINIZ GÜNLER DİLERİM!

(Editör Tavsiyesi: Web sitesinde yer alan ”Öfke ve Öfke Kontrolü” yazısını okumak için tıklayınız.)

Anahtar Kelimeler: obsesif kompulsif bozukluk, anksiyete, titizlik, ilaç tedavisi, kuşku, terapi

Kaynakça

 

Yazar: İlayda Tufan

Merhaba, ben İlayda Tufan. Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji bölümü 1. Sınıf öğrencisiyim. Psikolojiye, mistisizme, felsefeye uzun zamandır ilgi duyuyorum. Hayvanları, doğayı, kahve içmeyi, kitap okumayı, seyahat etmeyi, müzik dinlemeyi, ukulele çalmayı seviyorum. Şu anlık sizlerle kendim hakkımda paylaşacaklarım bu kadar. Yazılarımı takip etmeyi unutmayın!

2 Yorum

Yorum Yap
  1. Sürekli yaşadığımız adını bilmediğimiz bir sorun bu aslında. Çok güzel anlatmışsınız emeğinize sağlık 🌸

  2. Çok açıklayıcı olmuş, hiçbir soru işareti bırakmıyor 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

aşk hakkında kapak

Aşkın Felsefesi

insan neden çok tüketir kapak

İnsanlar Neden Çok Tüketir?