Peter Pan Sendromu Nedir?

Gün içerisinde özellikle bizi bekleyen birçok işin olduğunu düşündüğümüzde birkaç saniyeliğine de olsa bulunduğumuz yetişkinlik durumundan ve sorumluluklardan kaçmayı ya da reddetmeyi düşünürüz. Hatta yaşımızın gerektiği olgunluktan kaçmak için kaçacak delik ararız. Aynı büyümeyi reddetmiş Peter Pan gibi! 

İşte Peter Pan Sendromu bu durumun kronikleşmiş hali gibidir. Kişi yaşının gerektirdiği hiçbir tutum, davranış ve sorumluluğu yerine getirmek istememektedir. Bu sendrom kişinin, kişilerarası ilişkileri, iş ilişkileri ve sorumluluk almakla ilgili genel tutumları üzerinden yeterince büyümediğini ve olgunlaşmadığını gösteren bir sendromdur. Büyüme korkusu yaşayan çocuklarda ve olgun olması gerektiği halde çocuk gibi davranan yetişkinlerde görülen davranış bozukluklarını tanımlamaktadır. 

Peter Pan Sendromu ismi ilk kez 1983 yılında psikanalist Dan Kiley tarafından ‘’Peter Pan Syndrome: Men Who Have Never Grown Up’’ (Peter Pan Sendromu: Hiç Büyümeyen Erkekler) aynı isimli kitabında kullanılmıştır. Bir psikopatoloji olarak görünmese de özellikle son dönemlerde çok yaygın görülmeye başlanmıştır. Her ne kadar Dan Kiley tarafından erkekler üzerinde durulsa da kadınlarda da görülmektedir. Ancak erkeklerde daha sık bu sendromla karşılanmaktadır. Bu sendromu yaşayan bireyler asla olgunlaşmak istemezler. Kiley eserinde, 30’lu yaşların sonrasında da devam eden bu durumun, yetişkin görünümlü çocuklar yarattığını ve büyümeyen bireylerin ruh sağlığının tehlikede olduğunu belirtmiştir. Kiley’e göre bu sendrom yeni bir psikolojik olgudur. Bilinen herhangi bir kategoriye girmemesine rağmen varlığı inkâr edilememektedir (Akardaş,2019). 

Sendrom, çoğunlukla sosyal sorumluluk ve görevlerin arttığı 25-40 yaş aralığında değişen erkeklerde görülmektedir. Bu sendromu yaşayan bireyler, sorumluluk almamak için elinden geleni yapar, birine bağlı kalmak korkulu rüyalarındandır. Sorumluluk alma ve bağlılık gerektiren durumlardaysa özgürlükleri kısıtlanıyormuş düşüncesine girerek o durumdan uzaklaşmaya başlarlar. Bu kişiler Peter Pan gibi hayali bir ülke/dünya ararlar. Evlilik, çocuk sahibi olma gibi ciddi konularından köşe bucak uzaklaşırlar. Yaşadıkları hayatı kaygısız bir şekilde devam ettirebilmek için ise aile evinde yaşamaya devam ederler. Konfor alanından çıkmamak için ciddi kararlar almazlar.  

Granada Üniversitesi psikoloji profesörü ve duygusal bozukluklar konusunda uzman olan Humbelina Robles Ortega’ya göre ebeveynlerin aşırı korumacı hali çocukların Peter Pan Sendromu geliştirmesine neden olabilmektedir. Ona göre bu sendromun ortaya çıkmasının en önemli nedeni çocukların aileleri tarafından aşırı korunması dolayısıyla ilerleyen dönemlerde kendilerinin hayatla yüzleşmek için gerekli becerileri ve motivasyona sahip olamamalarından kaynaklanmaktadır.

Aşırı korumacı aile yapısı içerisinde büyüyen bu sendromu yaşayan yetişkinler, çocukluk dönemlerinde kendilerini geliştireme fırsatı bulamamış ve kendilerini yetersiz hissetmişlerdir. Bu yüzden ebeveynlerinin yarattığı konfor alanına alışmışlardır ve bu konfordan kolay vazgeçememektedirler. Bunun yanı sıra yetişkinler dünyası onlar için çıkışı olmayan korkunç bir kaos ortamı haline almıştır. Bu olumsuz bakış açıları nedeniyle motivasyonlarını kaybetmektedirler. Bu bireyler, nasıl olgunlaşacaklarını bulmak yerine kaçarlar, kendi dünyalarına çekilirler. Yetişkinlik ortamından kaçmalarından dolayı para yönetimi gibi maddi konularda da zorluk yaşayabilmektedirler.  

NEDEN ERKEKLER VE PETER PAN SENDROMU? 

Yazı içerisinde belirttiğim gibi cinsiyet ayırmaksızın bir sendromun görülmesine rağmen, erkeklerde sendromun görülme oranı kadınlardan daha yüksektir. Özellikle çocukluk döneminde annesi ya da bakımını sağlayan kadın tarafından her ihtiyacı karşılanan ve arkası toplanan erkeklerde ileriki dönemlerde ihtiyaçlarını karşılayacak insanlara bağımlı olma durumu ve yalnız kalma korkusu ortaya çıkmaktadır. Çocuğun her seferinde sorumluluk almasının ertelenmesi dolayısıyla küçük sorumluluklar bile almamış bir yetişkin olması büyük sorumluluklardan kaçmasına, korkmasına ve reddetmesine neden olmaktadır. Aynı zamanda artan sorumluluklar ve partnerin olgunlaşmaya devam etmesi sebebiyle bu sendromu yaşayan yetişkin erkekler bağlılık göstermekten kaçındığından yeni ve genç partnerler aramaya devam etmektedirler.  

WENDY SENDROMU KADINLARI  

Peter Pan Sendromu yaşayan yetişkin erkeklerden bahsedip de onu çekip çeviren anne gibi davranan Wendy sendromu kadınları hakkında ufak bir bilgi vermeden geçmek olmazdı. Genellikle Peter Pan Sendromu yaşayan erkekler, anneleri gibi davranan kadınlarla olma eğilimi gösterirler. Wendy kadınları, Peter Pan Sendromu yaşayan erkeklere karşı ananç bir tutum ile yaklaşmaktadır. Bunun sonucunda sorumluluktan kaçan yetişkin erkek için Wendy kadını kendini vazgeçilmez sanmakta ve tüm sorumlulukları kendi üstlenmektedir. Adeta koruyucu bir anneden farksız olan bu kadın için kaçınılmaz son tabi ki de tükenmişlik sendromu olarak karşımıza çıkmaktadır. 

PETER PAN SENDROMU BELİRTİLERİ  

Peter Pan Sendromu belirtileri için her ne kadar sorumluluk ve davranıştan kaçınma gibi genel belirtilerden bahsetsek de ağırlıklı olarak şu belirtiler ile karşılaşabiliriz: 

  • İşlerini erteler, çalışmaktan kaçınırlar. 
  • Büyük kararların ve planların başka kişiler tarafından belirlenmesini beklerler. 
  • Ev temizliği ve rutin işleri (çamaşır yıkamak, oda toparlamak, bulaşık yıkamak vb.) yapmayı ertelerler. 
  • Kararsızdırlar ve fikirleri sürekli değişme gösterir. 
  • Daha çok yarı zamanlı işleri tercih ederler. 
  • İş alanında uzmanlaşma göstermek yerine sürekli farklı alanlara kayarlar. 
  • İlişkilerinin ciddileşmesi onları korkutur ve o ilişkiyi sonlandırırlar. Bu da onların ciddi ilişki yaşayacak olgunlukta olmadıklarının bir göstergesidir. 
  • Tutarlı ve uzun arkadaşlık ilişkilerinden kaçınırlar. 
  • Düşünceli gibi görünürler ancak bu kendileri yalnız kalmasın diyedir. 
  • Genellikle eğlenceli insanlar olarak gözükürler. 
  • Çok fazla bahane üretirler. 
  • Karşılarındaki insanı manipüle etmeye yatkın olabilirler. 
  • Bağımlılık yapan (kumar, madde bağımlılığı) şeylere meyilli olabilirler. 

Gerek Peter Pan gerekse Wendy sendromunun en büyük problemi bu sendromları yaşayan kişilerin durumun farkında olmamaları ve rahatsızlık hissetmemeleridir. 

Editör Tavsiyesi: Web sitesinde yer alan ”Linç Kültürü” yazısını okumak için tıklayınız.

Akardaş, E.(2019).PETER PAN SENDROMU: BUGÜNÜN GENÇLERİ VE YETİŞKİNLİKTEN KAÇIŞ.Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3 (2),117-129. https://dergipark.org.tr/en/pub/mead/issue/51633/643793 https://www.matematiksel.org/artan-bir-sendrom-peter-pan-sendromu/ https://gonullupsikolog.org/blog/peter-pan-sendromu

Yazar: Neslihan Çıkrıklar

Mehaba, ben Neslihan. İnsanı ilgilendiren ve oluşturan her konu benim benim için ilham kaynağı. Aynı zamanda kitapların, filmlerin ve müziğin ilham verici gücüne inananlardanım. Bilginin paylaşıldıkça güçleneceğini düşünüyorum. Bu yüzden burada araştırmalarımı ve yazılarımı paylaşacağım. Yazılarımı okuyarak dünyayı bir de benim gözümden deneyimleyebilirsiniz.

16 Yorum

Yorum Yap
  1. çok ilgi çekici ve hep merak ettiğim bir konuydu bilgilendirmen için teşekkürler

  2. Bu yazıyı okurken etrafımda bu sendromun belirtilerini gözlemlediğim ama bu davranışlarına anlam veremediğim insanlar olduğunu fark ettim. Peter Pan sendromunu oldukça ilgi çekici bir şekilde ele almışsın, kesinlikle günümüz için araştırmaya ve öğrenmeye değer bir konu.

  3. Anlatım güzel, konu güzel. Bir yazıdan daha ne beklenebilir ki? 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

anneler günü kapak

Dünya’nın En Mükemmel Canlıları: Anneler

disleksi nedir kapak

Disleksi Nedir?