Psikolog Kimdir?

Psikoloji, insan davranışı ve zihnini inceleyen bilimdir. Bu alanda uzman olan ve bilgi araştırmaları yapan kişilere ‘psikolog’ denir. Psikolog kelime anlamı ile ‘ruh bilimci’ olarak bilinir. Üniversitelerin 4 yıllık ”psikoloji” bölümünden mezun olan kişiler, psikolog unvanını kullanma hakkına sahiptir. Psikologlar insanların duygu, düşünce ve tutumlarını inceler; davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alır.

Psikolog kimdir? ;konusundan bahsederken süreçte önemli rol oynayan etik kavramından da bahsetmek gerekir. Türk Psikologlar Derneği tarafından belirlenmiş olan genel etik kurallar vardır; yetkin/yeterli olmak, yararlı olmak/zarar vermemek, sorumluluk, dürüstlük, insan haklarına saygı ve ayrımcılık yapmamak.

[highlight] Tarihte ilk psikolog olarak kabul edilen kişi; Wilhelm Wundt’tur. [/highlight]


)

Wilhelm Wundt Kimdir?

Alman fizyolog, psikolog, filozof, profesör, tıp doktoru ve modern psikolojinin kurucularındandır.

  • Almanya Liepzig’de 1879 yılında ilk psikoloji laboratuvarını kurarak deneysel psikolojinin adımlarını atmıştır. Ayrıca, kurduğu laboratuvar ile modern psikolojinin babası olarak kabul edilir.
  • Zihin yapısını incelemeye alan yapısalcılık ekolünün kurucusu sayılır.

Psikolog Ne İş Yapar?

Ülkemizde psikolog ve uzman psikologların meslek ve görev tanımlarını düzenleyen bir meslek yasası bulunmamaktadır ancak Milli eğitim mevzuatı, adalet mevzuatı ve milli savunma mevzuatında kısmen yer verilen görev tanımlarının yanı sıra yürürlükteki sağlık mevzuatına göre psikologların sağlık hizmetlerinde de iş ve görev tanımları vardır. Psikologların ne iş yaptığını gelin birlikte inceleyelim.

  • Toplum ruh sağlığı ile ilgilenir. Ruhsal sorun yaşayan kişilerle görüşmeler yapar ve bu görüşmelerde o sorunların altında yatan sebeplere dair hipotezler oluşturur. Oluşturduğu hipotezlere göre de destek planı hazırlar, tedaviye hazırladığı destek planı ile devam eder.
  • İnsanı derinden etkileyen ya da gündelik yaşantısındaki sorunlarıyla nasıl başa çıkabileceği yönünde danışanına yardımcı olur, kişinin sorun çözebilme becerilerini geliştirmeye çalışır.
  • Aldığı sertifikalı eğitim ile birlikte klinik psikoloğun sorumluluğunda test teknik ve yöntemlerini uygular, bunları raporlar, hasta görüşmesi yapar.
  • Çalıştığı kurumlarda diğer çalışanlara psikolojik destek eğitimleri verir.
  • Psikoteknik değerlendirme yapar.
  • İnsanların düşünce biçimlerini, tepkilerini, duygularını ve tüm bunların kaynaklarını inceler.

Psikologlar Nerede Çalışır?

Psikologlar çoğunlukla hastane, okul, klinik gibi alanlarda çalışır ve çalışma alanları oldukça geniştir. Bu alanlar haricinde psikologlar;

  • Üniversitelerde, devlet kurumlarında
  • Sivil toplum kuruluşlarında araştırmacı ve öğretim üyesi olarak
  • Çalışan yardım programları ve özel ofislerde
  • Şirketlerde ve çeşitli kuruluşlarda
  • Huzur evleri, özel öğretim merkezleri, hapishaneler, çocuk mahkemeleri gibi alanlarda
  • Endüstride ve halkla ilişkilerde
  • İnsan kaynakları alanlarında çalışabilirler.

2014 yılı ÖSYM verilerine göre, 2014 yılındaki psikoloji bölümü kontenjan sayısı 5751. YÖK istatistiklerine göre 2014’te, bölümde okuyan toplam öğrenci sayısı 17660 iken, 2018’de 30772 idi. 2014 yılından 2019 yılına kadar açılan 31 psikoloji bölümüyle son 5 sene içerisinde %42’lik bir artış göstermiştir. 2016 yılında kapanan üniversitelerdeki psikoloji bölümlerinden kaynaklı yeni kayıtlarda azalma söz konusu olsa da her sene toplam psikoloji öğrencisi sayısındaki artış sürüyor.

Psikoloji Tarihinin Dünyaca Ünlüleri

Bu kişiler psikoloji alanına ve bilime çok önemli katkılarda bulunmuş, insan düşüncesinde ve bilgisinin gelişiminde önemli rol oynayan kişilerdir. Şüphesiz ki tarihte ve şu anda hala bilinen, saygı duyulan kişilerdir.

  • William James
  • Wilhelm Wundt
  • Sigmund Freud
  • Carl Gustav Jung
  • John Broadus Watson
  • Alfred Binet
  • Max Wertheimer
  • Abraham Harold Maslow
  • Jean Piaget
  • Burrhus Frederic Skinner
  • Karl Spencer Lashley

Psikoloji Tarihinin Türk Ünlüleri

  • Muzaffer Sherif (Şerif) Başoğlu
  • Vamık Volkan
  • Erol Güngör
  • Doğan Cüceloğlu
  • Üstün Dökmen
  • Hale Bacakoğlu
  • Ayten Zara
  • Gündüz Vassaf
Psikolog Kimdir? psikolog nedir 1

Türkiye’de Psikolog Olmak

Psikolojik destek almak ülkemizde artık eskisi kadar çekinilen bir konu değil. Ancak hala aramızda aldığı desteği gizleyenler ya da çevreden ciddi psikolojik rahatsızlığı olduğu için destek aldığı gibi yorumlanacak olmasından kaynaklı olarak psikoloğa gitmeye çekinenler var. ”Benim herhangi bir sorunum yok”,”Psikoloğa gitmeye ihtiyacım yok ben kendim sorunlarımı çözerim”,”Sadece benim psikoloğa gitmem bir şey değiştirmez çevredekilerin de gitmesi gerekir” gibi düşünceler ülkemizde psikoloğa gitme düşüncesini baltalar. Oysaki bu düşünceler doğru olmayan inanışlardır.

Psikolojik destek almak için ciddi problemlerimizin olması gerekmiyor. Kişi, kendi günlük yaşamında çözemediği sorunlar için de destek alabilir. Dolayısıyla destek almak için sadece ciddi rahatsızlıkların olması gerekmez, her insan kendi hayatında aşamadığı problemleri aşmak için destek alabilir.

Sanılanın aksine psikoloğa gitmek güçsüzlük gösterisi değil, bu konuda atılan çok büyük ve cesurca bir adımdır. Psikologların sihirli değnekleri yoktur ve problemleri anında çözmez. Sadece danışan olarak gelen kişilere yön gösterir ve çözüm yolu sunar. Danışan ise bir süre sonra çözümünü kendisi bulur.

Psikologlar, eğitimi sırasında da mezun olduktan sonra da ciddi eğitimler almaya devam etmektedir. Bu eğitimler maaş konusunda da etkili olmaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan psikologlar 2200-2500 TL maaş alıyor. Bakanlıklar ve Genelkurmay Başkanlığı bünyesinde çalışan psikologların aldıkları maaşlar ise 3500 TL ila 4000 TL arasında değişiklik göstermektedir.

Kliniklerde istihdam edilen psikologların aldıkları minimum maaş tutarı asgari ücrettir. Alınan ücret kademeye göre değişiklik göstermekle birlikte maaş tutarı 6000 TL’ye kadar yükselebilmektedir. Büyükşehirde çalışmakta olan psikologlar daha yüksek maaşlar alabilmektedir.

Öğretim kurumlarında çalışan psikologlar haftanın 5 günü çalışmak koşuluyla 4000-6000 TL arasında maaş alabiliyor. Özel firmalarda dil şartı sağlayan terapistler ortalama olarak 3500-4500 TL maaş alabilmektedir. Psikiyatri merkezlerinde ise psikologlar seans başına ödeme almaktadır.

Özel sektörde bir psikoloğun alacağı maaş, bireyin yetkinlik seviyesine göre değişiklik gösterir. Bireyin yabancı dilinin olması ve ek sertifikaları bulundurması alacağı maaşta doğrudan etkili olacaktır. İşe henüz başlayan bir psikoloğun alacağı maaş primlerle birlikte 2900 TL’ye kadar ulaşabilmektedir. Deneyimli bir psikolog 4000 TL’ye kadar maaş alabilmekteyken, 5 yıl veya daha tecrübeli bireylere ise 4 bin TL’den daha yüksek maaşlar veriliyor.

Türk Psikologlar Derneği (TPD) Nedir?

İlk olarak 1970’lerde psikolojik hizmetlere duyulan ihtiyaçların artmasıyla alamda çalışan kişilerin mesleki gereksinimlerinin bir çatı altında karşılanabilmesi amacıyla 25 Ekim 1976’da Psikologlar Derneği (PD), Ankara’da kurulmuştur. 29 Kasım 1994’de Bakanlar Kurulu tarafından “unvanda Türk sözcüğü kullanma izni” verilmiş; böylelikle derneğin unvanı “Türk Psikologlar Derneği” olarak güncellenmiştir.


TPD, psikologlar derneğidir. Bir zorunluluğu olmamakla birlikte Türkiye’de psikologların temsilcisi olarak çalışmalarını yürütmektedirler. Peki ya son dönemlerde sosyal medyada olan bu “psikologlar dayanışması” nedir ve hangi amaçla ses duyurmaya çalışıyoruz?
Daha önce de bahsettiğim gibi, psikolog olabilmek için YÖK tarafından kabul edilen üniversitelerin 4 yıllık “psikoloji” mezunu olmak gerekmektedir. Ancak alan ihlali yapan, lisansı farklı olup kendini “psikolog” olarak nitelendiren birçok “sahte psikolog” bulunmaktadır. Meslek yasamız olmadığı için böyle sorunlarla karşı karşıya kalıyoruz. TPD, sahte psikologların önüne geçmek için Şikayet Formu açmıştır. Lütfen çevrenizde ya da sosyal medyada gördüğünüz sahte psikologları şikayet ediniz.

Buraya tıklayarak forma ulaşabilirsiniz.

Neden Meslek Yasası’na İhtiyaç Duyuyoruz?


Meslek yasası ile birlikte, alan sınırları çizilmektedir. Bunun yanı sıra; mesleki kuralların oluşturulması, unvan kullanım koşulları, psikolog haklarının güvence altına alınması gibi birçok şey var ve bunları gerçekleştirmek için bölümümüzde de meslek yasası şart.

“Bilinçleninceye kadar asla baş kaldırmayacaklar ama baş kaldırmadıkça da bilinçlenemezler”-George Orwell/1984

Nasıl bir psikolog bulmalıyım/seçmeliyim?


Bir psikolog bulmak için doktorunuza veya başka bir sağlık uzmanına sorabilirsiniz. Ailenize veya arkadaşlarınıza sorabilirsiniz. Bu konuda araştırma önemlidir. Seçim yaparken doğru eşleşmenin payı da çok büyüktür. Önce araştırmalarınızı yapıp, kendinize yakın hissettiğiniz bir psikoloğu seçip yolunuza o şekilde devam etmelisiniz. Seçtiğiniz psikologla ilişkiniz çok önemlidir, kendinizi rahat hissetmeniz gerekir. İlk seansta sormak istediğiniz her soruyu sormalısınız. Bunu yapmak daha sonraki seanslarınızda sorun olmaması için gereklidir.

Nasıl bir psikolog bulmalıyım/seçmeliyim?

  • Lisanslı bir psikolog musunuz? Kaç yıldır psikoloji pratiği yapıyorsunuz?
  • Örneğin; Depresif hissediyorum, daha önce böyle hissetmiş insanlara yardımcı oldunuz mu?
  • Uzmanlık alanlarınız neler?
  • Ne tür tedaviler kullanıyorsunuz? Bu tedavilerin benim sorunumla ilgili çözümleri kanıtlandı mı?
  • Ücretleriniz nedir?
  • Ya da hissettiğiniz duygularla ilgili sorular sorabilirsiniz. İçinizden geçenleri ve merak ettiklerinizi sormaktan çekinmeyin.
Psikolog Kimdir? psikolog nedir 2

Psikolog ve Psikiyatr Arasındaki Farklar Nelerdir?

Her iki uzmanında ruh sağlığı alanında çalışmaları anlamlarının karıştırılmasına neden olmaktadır. İkisi arasındaki ayrımı yapabilmek için aşağıdaki özelliklere bakabiliriz.

  • En önemli fark aldıkları eğitimdir. Psikologlar, psikoloji bölümünde dört yıllık lisans eğitimlerini alır ve mezun olurlar. Psikologlar yüksek lisans yaparak uzmanlaşmaktadırlar. Psikiyatristler ise tıp fakültesinden mezun olduktan sonra psikiyatri üzerine uzmanlık yaparlar.
  • Psikologlar, farmakolojik eğitim almadıkları için ilaç yazmayıp konuşarak tedavi yaparlar ama psikiyatristler tedavi yöntemi olarak daha çok ilaçla tedaviyi kullanırlar.

Bunların yanında bir psikolog tedavisinde ilaçla tedavinin de gerekli olduğunu düşünüyorsa danışanlarını psikiyatriste yönlendirirken, bir psikiyatrist de ilaçla tedavinin yanında psikoterapiyle de ilerlenmesini düşünüyorsa yine bir uzman psikoloğa yönlendirme yapabilir. Bu iki meslek, işbirliği ile çalışmalıdır.

Psikoloji ile PDR bölümü Arasındaki Farklar Nelerdir?

Psikoloji bölümü ile PDR bölümü eğitim açısından ve ders içerikleri bakımına birbirine yakın konuları işler. Psikoloji mezunları ”psikolog” unvanını alırken, PDR mezunları okullarda ya da özel kuruluşlarda ”psikolojik danışman ve rehberlik” unvanı alırlar

Kimler ”Klinik Psikolog” Unvanını Kullanabilir?

4 yıllık psikoloji lisans veya pdr lisans bölümlerinden mezun olduktan sonra 2 yıl yüksek lisans yapan psikologlar, ”Klinik Psikolog” unvanını alabilir. Klinik psikoloji, ruhsal hastalıkların, anormal davranışların ve psikiyatrik bozuklukların değerlendirilmesi ve tedavisi ile ilgilenen alandır.

Klinisyenler genellikle özel muayenehanelerde çalışır, ancak çoğu toplum merkezlerinde veya üniversitelerde ve kolejlerde de çalışır. Diğerleri ise; doktorları, psikiyatristleri ve diğer akıl sağlığı uzmanlarını içerebilecek ortak bir ekibin parçası olarak hastane ortamlarında veya akıl sağlığı kliniklerinde çalışır.

Psikoterapi Nedir?

Psikoterapi, tüm konuşma terapilerini ve birçok ilişkili yaklaşımı / yöntemi kapsayan bir terimdir. Terimlerin geniş kullanımı nedeniyle, psikoterapist ve danışman başlıkları genellikle birbirinin yerine kullanılır.  Bunun yanında psikolojik veya fiziksel herhangi bir tedavi gören ya da ilaç kullanan kişiler için de destekleyici olarak uygulanabilir. Hangi terapinin uygulanacağı, terapinin ne kadar süreceği kişinin ihtiyaçları doğrultusunda şekillenir.

Psikoloji bölümünden mezun olan psikologlar, terapi yapma yetkisine sahip değildir. Terapist, terapi yapan kişidir. Bu, Klinik Sosyal Hizmet Çalışanları, Evlilik ve Aile Terapisti, Psikolog, Psikolog veya Danışman gibi bir dizi lisanslı mesleği içerebilen geniş bir terimdir.

Yazar: Nisa Kaya

Merhaba, ben Nisa. Psikoloji bölümü 2. sınıf öğrencisiyim. Bilgilerimi ve araştırmalarımı aktardığım bu platformda umarım güzel kalplerinize dokunabilirim. Keyifli okumalar!

2 Yorum

Yorum Yap
  1. Çok güzel ve açıklayıcı bir yazı teşekkür ederim nisa hanim

  2. Her konuda bilgilendirici ve açıklayıcı bır yazı olmuş,Teşekkürler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

psikoloji nedir kapak

Psikoloji Nedir?

Başlangıçta Her Şey Tozlarla Kaplıydı Baslangicta Her Sey Tozlarla Kapliydi 1

Başlangıçta Her Şey Tozlarla Kaplıydı