Psikolojik İlk Yardım

Psikolojik ilk yardım, herhangi bir afet-travma sonrası bireyin stres seviyesi ve endişesini azaltmayı amaçlar. 2006 yılında ABD Gazi İşleri Bakanlığının bir bölümü olan Ulusal Travma Sonrası Stres Bozukluğu Merkezi (NC-PTSD) tarafından geliştirilen PİY, Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Topluluğu, Acil Müdahale Takımı (CERT) ve APA tarafından hızla yayıldı.

NC-PTSD’ye göre PİY, felaket veya terörizmin hemen sonrasında insanlarda oluşan ilk sıkıntı ve endişeyi azaltmayı, kısa ve uzun vadeli uyarlanabilir işleyişi teşvik etmek ve yardımcı olmayı amaçlayan bir yaklaşımdır.

Psikolojik ilk yardım travmatik olayın tartışmasını gerektirmez, bu yüzden psikolog/psikiyatr olma zorunluluğu yoktur. Tıpkı fiziksel ilk yardım gibi psikolojik ilk yardım da sıkıntı içindeki bireylere etkili ilk destek sağlamak odaklıdır.

PSİKOLOJİK İLK YARDIM: BAK-DİNLE-BAĞ KUR PRENSİBİ

Travmaya uğramış kişi fiziksel güvenliğinin ne durumda olduğunun farkında olmayabilir, bu yüzden ilk önce durum anlaşılmalıdır. (Bak)

Travmaya uğramış kişiyi zorlamadan, sadece soru sorarak onları dinlemek travma sonrası rahatlatıcı olabilir. Bu kişiyle tartışmak yerine onu dinlemek çok önemlidir. Konuşmak istemiyorsa sessizce yanında bulunmak, orada olduğunuzu hissettirmek bu kişiyi güvende hissettirecektir. (Dinle)

Travmayı yaşayan kişi dünyası dağılmış gibi hissedebilir, somut ve gerçek bilgiler vermek onu yeniden güvende hissettirebilir. (Bağ kur)

Psikolojik ilk yardım doğrudan olay yerinde başlar, ambulans, nakil aracı, mülteci kampı gibi yerlerde devam eder. Olayın hemen sonrasında başlayan ilk yardım, kişinin durumuna göre aylarca psikolojik destek olarak devam edebilmektedir.

Psikolog/psikiyatr olma zorunluluğu olmadığı gibi, psikolojik ilk yardımı sağlık çalışanları, itfaiye ve güvenlik görevlileri gibi acil durum görevlilerinin, adliye çalışanlarının ve öğretmenlerin PİY prensiplerini bilmeleri zorunludur.

Felaketten daha çok etkilenmiş insanlar önem sırasına konularak olaydan etkilenen herkese psikolojik ilk yardım verilir.

PSİKOLOJİK İLK YARDIM VERİLİRKEN YAPILMASI GEREKENLER

  • İlgi ve dikkat belli edilmeli.
  • Beden dili ve mimikler iyi kullanılmalı.
  • Teknik anlatım, analiz ve nasihatten uzak durulmalı.
  • Beklenmedik ani tepkilere saygı duyulmalı.
  • Önyargılardan uzak durulmalı.
  • Sakin, nazik ve yardıma hazır halde olunmalı.
  • Bu gibi durumlarda tecrübe sahibi olunmalı.

PSİKOLOJİK İLK YARDIM VERİLİRKEN YAPILMAMASI GEREKENLER

  • Eleştiri ve tartışmalara girilmemeli.
  • “İyi olacaksın, boşver, geçecek” gibi söylemlerde bulunmamalı.
  • Daha şanssız insanların olduğu gibi söylemlerden uzak durulmalı.
  • Kişiyi dinlemeden, duygu, düşüncelerini bilmeden tavsiyede bulunmamalı.
  • Kişinin hikayesini dinlemeden kendi düşünce ve tecrübelerini anlatmamalı.
  • Kişi kendisini rahatsız eden konuları konuşurken susturulmamalı.
Psikolojik İlk Yardım PSIKOLOJIK ILK YARDIM resim 1

8 BASAMAKTA GRUPLANDIRILAN PSİKOLOJİK İLK YARDIM MÜDAHALELERİ

Bağlılık ve Temas

Daha önce de belirttiğimiz gibi, travma sonrası kişiye müdahaleci olmayan, kişiyi anlayacak bir yöntemle ve şefkatle yaklaşılmalıdır. PİY veren kişi, kültür, sosyal, cinsiyet gibi farklılıkların farkında olmalı ve travma sonrası verilebilen ani ve aşırı tepkilere karşı bilinçli olmalıdır.

Güvenlik ve Rahatlık

Bu eylem, felaketten etkilenen kişiye fiziksel ve duygusal anlamda güvenlik sağlamak amacı taşır.

Dengeleme

Duygu yönetimi kaybetmiş bireyin duygularını dengeleyebilmesini amaçlayan eylemdir. Kişinin duygu durumu göz önünde alınarak, kişi zorlanmayacak şekilde duygusal ihtiyaçlarına karşılanır.

Bilgi Toplama

PİY veren kişi hem ortamın fiziksel güvenliğini takip etmeli hem de PİY verdiği bireyin psikolojik geçmişi, ilaç kullanımı ve duygusal durumu gibi konular hakkında bilgi toplamak zorundadır.

Pratik Yardım

Bu eylem bireyin ihtiyaçlarını öncelik sırasına koyarak pratik yardım etmeyi, korkularından ve endişelerinden yavaşça uzaklaşarak yeniden umutla bakabilmesini amaçlar.

Sosyal Destekler ile Bağlantı Kurma

Bu eylem mağdurun en yakın zamanda destek alabileceği organizasyonlarla veya birincil destek kişileriyle (anne, baba, eş, çocuk, kardeş) iletişimi kurmasını sağlamaktır. Ailesiyle iletişim halinde olan mağdurların daha hızlı iyileştiği gözlenmiştir.

Başa Çıkma Becerileri Hakkında Bilgilendirme

Bu basamakta, mağdura travma sonrası stresle nasıl başa çıkılacağı, zararlı ve yararlı başa çıkma yöntemleri ile ilgili basit çözümler gösterilir.

İşbirlikçi Servisler ile Bağlantı Kurmak

Bu basamağın amacı, kişinin ihtiyaç duyduğu ya da duyabileceği kurum ve kuruluşlarla irtibat halinde olmaktır.

(Editör Tavsiyesi: Web sitesinde yer alan ”Hayatta Kalma ve Kültür” yazısını okumak için tıklayınız.)

ETİKETLER: Psikolojik ilk yardım, mağdur, travma sonrası stres bozukluğu, travma, ilk yardım, piy

KAYNAKÇA:

 

Yazar: Hazal Bulan

Ben Hazal, 20 yaşındayım. İkinci sınıf psikoloji bölümü öğrencisiyim. Keman çalıyorum ve sporla ilgiliyim. Bunların ötesinde ise sadece varım. Ya da var mıyım?

2 Yorum

Yorum Yap
  1. Bizler acemi psikologluk yaparken bazı şeyleri görmezden ya da bilmeden hata olarak sergilemiş oluyoruz. Bu değerli bilgileri paylaştığınız için teşekkürler 🙂

  2. Bu zamanda hepimizin öğrenmesi gereken ilk yardım türlerinden, bize katkı sağladığın için teşekkür ederim. Emeğine sağlık.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Okullarda Zorbalık kapak

Okullarda Zorbalık

Anksiyete Nedir kapak

Anksiyete Nedir?