Sosyoloji Nedir?

Sosyoloji, gündelik hayatta bireysel gibi görülen eylemlerin arkasındaki toplumsal etkenleri ortaya koyan, açıklamaya çalışan, pratik ve sistematik bir bilim dalıdır. “Bu disiplin insanların neden ve nasıl bir toplum içinde düzenli yaşadıkları kadar bireylerin veya birlik, grup ya da kurum üyelerinin nasıl yaşadığına da odaklanmıştır” (Wikipedia).

Sosyolojinin evreninde her zaman toplumsal ilişki, etkileşim, iletişim ve eylemler vardır. Bu gibi kavramların oluşmasında gündelik hayatın pratikleri rol oynamaktadır. Sosyoloji biliminin yorumlama yeteneği vardır ve yorumlamanın altında yatan bir ilişki kurma ağı vardır. Bu nedenle Sosyolojinin esas amacı gündelik hayatın pratikliğinden faydalanan bir ilişkiler ağı kurmasıdır. Yani bütün malzemesini günlük yaşamdan alır. Şimdi de Sosyolojinin özelliklerine bakalım.

Sosyolojinin Özellikleri

  • Bireysel sorunlarla değil toplumsal sorunlarla ilgilenir.
  • Sosyoloji bilimi evrensel kural ve tanımlar yapmaz.
  • Sosyoloji bilimi olması gerekeni değil olanı inceler.
  • Sosyoloji diğer bilim dallarıyla dayanışma içinde hareket eder.
  • Sosyoloji bilimi olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurarak genellemelere ulaşır.
  • Sosyoloji bilimi sistemli ve düzenli bilgiden oluşur.
  • Sosyoloji bilimi pozitif bir bilimdir.
  • Sosyoloji bilimi toplumları genel kural ve tanımlar eşiğinde ayırarak incelemez.

Bu özelliklerden yola çıkılarak Sosyoloji biliminin, daha çok insanların yaşadıkları toplum ile ilgilendiğini ve o toplumun sorunlarını yorumlamak için fikirler belirttiğini söyleyebiliriz.

Sosyoloji Nedir? Sosyoloji Nedir 1

Sosyolojinin Tarihçesi

İnsanlık tarihi boyunca düşünürler tarafından, insan ve toplumsal hayat ile ilgili temel sorular ve sorunlar ortaya konmuştur. Bu sorunlara kendince çözümler üretilmeye çalışılmıştır. İnsana dair olan bu sorun ve sorular çok geçmişe dayanır, fakat Sosyolojinin ortaya çıkmasını ve sistematik bir bilim haline gelmesini sağlayan olay 1760 yıllarında İngiltere’de başlayan 1800 yılında ise bütün Avrupa’yı etkisi altına alan Sanayi Devrimidir.

Sanayi devrimi ile birlikte toplumsal alanda ortaya çıkan birçok değişimler ve dönüşümlerin ortaya çıktığı bir ortam halini almıştır. Sanayi Devrimi döneminde yapılan en kalıcı yaptırımlar insanların çalışma hayatında vuku bulmuştur. El emeğinin yerini makineleşmenin yer aldığı bu dönemde, kendi kendine yetinen ve açlık kaygısı olmayan tarım insanı için büyük bir oranda mücadele alanı oldu diyebiliriz. “Çalışma şartları ve süreleri olabildiğince ağırlaştı. İnsanlar, çok ağır şartlar altında sadece karınlarını doyurabilecek kadar ücretlerde çalışmaya başladılar” (Zencirkıran,2016: s.25) sözleri bizlere bu zor durumu ortaya koymaktadır.

Yapılan köklü değişimlerden sonra iş arayışında olan tarım insanı fabrikaların olduğu ve iş alanının yaratıldığı kentlere gitmek için bir toplu hareket hali içerisine girmişlerdir. Bunun sonucunda köyden kente büyük bir göç yaşanmıştır. Bu göçler sayesinde birçok kent doğmaya başlamıştır. Birbirini tanımayan, farklı kültürlere sahip olan ve farklı yerden gelen insanlar bir arada yaşamaya başlamışlardır. Bunun sonucunda ise hırsızlık, gasp ve adam öldürme adı altında suçlar işlenip suç oranları da büyük oranda artış göstermiştir. Özetle “Sanayileşme sürecinde eğitimden dine, çalışma hayatından aileye, kültürden yaşama alışkanlıklarına, mimariden kurumsal yapılanmalara kadar her alanda köklü değişimler yaşanmıştır” (Zencirkıran,2016:s.26).

Sosyolojinin bir bilim olarak görülmesinde birçok düşünürün katkısı vardır. Özellikle diğer dönemler için bir temel bırakan sosyolojinin gelişimine katkı sunanlar vardır. Bunlar: Auguste Comte, Emile Durkheim, Karl Marx ve Max Weberdir. Sociology kelimesi ise 1838’de Auguste Comte tarafından Latince socius (arkadaş, dost) ve Yunanca logos (bilim) kelimelerinin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuştur.

Peki Sosyoloji Neden Önceden Yoktu?

Yaşamak için doğaya karşı mücadele ederken bir arada olmanın zorunluluğu, insanların bir arada olma duygusunu perçinlemiştir. Bunun sonucunda insanlar deneyimleyerek bir arada yaşamaya başlamışlardır. Bundan öncesinde tabii ki bir arada olmanın üzerine birçok kez düşünülmüştür. Her ihtiyaç, bir düşünce süzgecinden geçtikten sonra sağlamlığını bulur. Akılda olan bu bir arada olma soruları insanları kendileri arasındaki ilişkileri düşündürmüştür.

Tarih içinde toplumsal felsefe gittikçe gelişerek ilerler ve bu dönemlerde birçok temsiller ortaya çıkar. Sosyolojik düşünceye birçok katkıları olsa dahi onlara sosyolog dememiz pek doğru olmaz. “Mutlaka nitelemek gerekirse onlara toplumsal filozof diyebiliriz ancak. Çünkü 18. yy. dan önce insan ve toplum konuları, felsefe, din, metafizik ve ahlak içinde ya da bunlar açısından düşünülüyor, inceleniyordu. Böyle bir toplumda felsefe de çoğu zaman bu disiplinlerin taşıdığı değer yargılarını taşıyordu” (Ergun,2013: s.29-30).

( Sosyolog Nedir? yazımızı okumak için lütfen tıklayınız. )

Sonuç olarak insanlar hayatlarını Sanayi devrimine kadar bir şekilde yaşadıkları hayatı, çalıştıkları işleri ve daha sayılamayan birçok şeyi Sanayi devrimi ile birlikte büyük bir değişimle karşıladılar. Bu değişimler sonucunda ise Sosyoloji bilimi yaşanan bütün toplumsal olayları sistematik bir pratiklik haline getirerek ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sosyoloji, Sosyolojinin tarihçesi, Sanayi devrimi…

Kaynakça:

  • Zencirkıran, M (2016), Sosyoloji, Ankara: Dora Yayınevi
  • Ergun, D (2013), 100 Soruda Sosyoloji El Kitabı, İstanbul: İmge Yayınevi

Yararlandığım Kaynaklar

Wikipedia, Sosyoloji, 4 Şubat 2021 tarihinde Wikipedia sitesinin https://tr.wikipedia.org/wiki/Sosyoloji  adresinden alındı.

Yazar: Zeynep Gezençiftçi

Merhaba, ben Zeynep. Sosyoloji bölümü yüksek lisans öğrencisiyim. Okumayı, bilgi edinmeyi, gelişmeyi ve yazmayı çok seviyorum. Anı yaşamak hayatımın mottosu. Her güzelliğin sonunda bir zorluğun olduğuna inanmak da mottoma ek olabilir. Şiirlerin insanların ruhuna şifa olduğunun kanısındayım. Bu yüzden şifa bulmak için, bol bol şiir okuyup dinliyorum. Hakkımda söylemek istediklerim bu kadar. Sevgilerle

11 Yorum

Yorum Yap
    • Çok teşekkür ederim değerli yorumunuz için ☺️ 🌸

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

uyumsuz hayal kurma kapak

Uyumsuz Hayal Kurma Bozukluğu

Sosyolog Nedir kapak

Sosyolog Kimdir?