Uyumsuz Hayal Kurma Bozukluğu

Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile karıştırıldığını düşündüğüm uyumsuz hayal kurma bozukluğu, aşırı hayal kurma durumudur. Hayal kurmak, yaygın ve herkesin tecrübe ettiği, o an çevredekilerden bağımsız ve bilinçli bir şekilde düşlemek üzere yapılan bir mental aktiviteyken, uyumsuz hayal kurma durumu biraz daha farklıdır.

İlk olarak 2002’de bu durumu literatüre sokan Eli Somer, ‘İnsan etkileşiminin yerine geçen ve/veya akademik, kişiler arası, ya da mesleki çalışmaya müdahale eden aşırı hayal kurma durumu.’ olarak tanımlıyor.

Uyumsuz Hayal Kurma Bozukluğu resim 3

Somer 2002’de aşırı hayal kurma yüzünden işinde veya akademik hayatında zorluk yaşayan 6 danışanla çalıştı ve çeşitli merkezi uyumsuz hayal kurma temaları belirledi. Hayal kurulan senaryolar genel olarak yakınlık, arkadaşlık, romantizm motifleri içerirken aynı zamanda güç, kurtarma/kurtarılma gibi motifler de içeriyor.

Aynı zamanda danışanların çoğu hayal kurmayı korumak ve devam ettirebilmek için hayal kurma sırasında kendini tekrar eden bazı hareketler yaptıklarını ifade ettiler (ileri geri yürüme, yuvarlak çizerek yürüme, bir noktaya dalmak gibi).

Görüşülen danışanların uyumsuz hayal kurma başlangıcını, çocukluk dönemindeki kötü muamele ve/veya yalnızlık gibi deneyimlerle ilişkilendirildiğinde, uyumsuz hayal kurmanın erken yaşta bu tür deneyim yaşayan çocukların, bir başa çıkma yöntemi olarak bunu geliştirmiş olabilecekleri düşünülüyor.

Diğer başka mental rahatsızlıklarla beraber görülebilen ve saatler alan uyumsuz hayal kurma (DEHB,OKB,depresyon…) Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabında yer almıyor. Yani henüz bir hastalık olarak literatürde geçmiyor, bu yüzden de kabul gören bir tedavisi yok.

Uyumsuz Hayal Kurma Bozukluğu resim 2

Uyumsuz hayal kurma bozukluğunun tanımlayıcı bazı özellikleri ise şöyle:

  • Kurulan hayaller çok canlı, gerçekçi ve derin olabilir.
  • Hayaller içinden çıkılamayacak kadar uzun hale gelebilir.
  • Günlük hayata devam etmeyi imkansız hale getirebilir.
  • Bu hayalleri bir film veya bir şarkı tetikleyebilir.
  • Hayal kurarken ileri geri sallanma, daireler çizme gibi kendini tekrar eden hareketler gözlenebilir.

Bu durumu disosiyatif kişilik bozukluğundan veya şizofreni gibi diğer mental rahatsızlıklardan ayıran nokta ise, kişi hayal kurduğunun farkındadır ve bilinçli bir şekilde yapmaktadır.

Bu durumundan muzdarip bazı insanlar için bu durum kurtulmak istedikleri bir şeyken bazıları için bu bir bağımlılık ve bunu tedavi veya ilaçlarla bırakmayı reddediyorlar.

Bu durumu yaşayan ve tanısı henüz yeni koyulduğu için tedavi göremeyip internet forumlarında bilgi alışverişi yapan insanların hazırladığı test ise şöyle:

  • Bazen hayal kurmak için saatlerini harcıyor musun?
  • Çok fazla hayal kurduğunu düşünüyor musun?
  • Hayal kurmak senin mesleki/akademik hayatına müdahale ediyor mu?
  • Hayal kurmak senin sosyal etkileşimini etkiliyor mu?
  • Hiç hayalindeki insanların gerçek olduğunu düşündün mü?
  • Çok fazla hayal kurduğun için yataktan çıkmaktan aşırı zorlanıyor musun?
  • Sürekli kurduğun hayallerin konuları şiddet, farklı bir benlik, güç ve kontrol, hapsedilme/kurtulma veya cinsel uyarılma temalarından birini veya birkaçını içeriyor mu?

Hayal kurarken kendini tekrar eden bir fiziksel alışkanlığın var mı?

Belirtmekte fayda var ki, bu test yalnızca uyumsuz hayal kurma yaşayan insanların yaygın belirtileri görmek amacıyla hazırladığı öz değerlendirme testi gibidir, gerçek tanı koymak için psikoloğunuza danışmanızı tavsiye ederim.

Daha fazlası içinse uyumsuz hayal kurma yaşayan insanların bir araya geldiği platformlarsa şöyle:

(Editör Tavsiyesi: Web sitesinde yer alan ”Psikolojik Kökenli Mide Bulantısı” yazısını okumak için tıklayınız.)

Anahtar Kelimeler: Uyumsuz hayal kurma, maladaptive daydreaming, hayal, dikkat eksikliği, hayal bozukluğu, eli somer

Kaynakça:

  • Academia.edu
  • Bebar bilim- gerçeklikten kaçış: maladaptive daydreaming

 

Yazar: Hazal Bulan

Ben Hazal, 20 yaşındayım. İkinci sınıf psikoloji bölümü öğrencisiyim. Keman çalıyorum ve sporla ilgiliyim. Bunların ötesinde ise sadece varım. Ya da var mıyım?

16 Yorum

Yorum Yap
  1. uyumsuz hayallerin yaşamın bir evresinde sorun çıkarma ihtimali yüksektir….hele zaman mekan hayale konu canlılar objeler günümüze ve zaman dilimine ait değilse…..günlük yaşamdan koparma heralde ilk belirtisi olmalı….

  2. herşeye karşın okunası bir makale olmuş…kutlar devamını dilerim..

  3. Güzel ifade edilmiş. Hayal et gerçek olsun. Hayaller vesveseye dönmesin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Othello Sendromu kapak

Othello Sendromu (Kıskançlık)

Sosyoloji Nedir kapak

Sosyoloji Nedir?